Giai cấp tư sản / Bourgeoisie

GIAI CẤP TƯ SẢN / BOURGEOISIE

Một thuật ngữ được sử dụng rất nhiều nhưng thường bị hiểu không đúng, dùng để chỉ giai cấp thống trị trong xã hội tư bản chủ nghĩa. Trong lý thuyết Mác-xít, thuật ngữ này, theo nghĩa nghiêm ngặt nhất, thuật ngữ này được dùng trong mối quan hệ đối lập với “giai cấp vô sản”, khi ấy, nó chỉ những người sở hữu tư bản sản xuất, (tức các nhà tư bản thương nghiệp, công nghiệp và tài chính). Điểm phân biệt của giai cấp tư sản là họ không cần phải bán sức lao động của mình để sinh tồn. Tuy sự đối lập rạch ròi như vậy có thể hữu ích trong việc phân tích chủ nghĩa tư bản thời kỳ đầu, nó lại không nắm bắt được vai trò và địa vị của các tầng lớp hành chính và quản lý đã xuất hiện cùng với sự phát triển của chủ nghĩa tư bản ở giai đoạn phát triển cao và giai đoạn hậu kỳ. Vì thế, “giai cấp tư sản” thường được dùng để chỉ “các tầng lớp trung lưu” của chủ nghĩa tư bản đương đại. Mặc dù những tầng lớp này vẫn có thể phải bán sức lao động (giống như giai cấp công nhân), nhưng mức thu nhập cao hơn và địa vị xã hội cao hơn khiến việc duy trì chủ nghĩa tư bản cũng nằm trong lợi ích của họ, không kém gì lợi ích của bất kỳ giai cấp chủ sở hữu nào. Chính vì các tầng lớp trung lưu có ảnh hưởng lớn trong việc định hình văn hóa mà chữ “tư sản” thường được dùng như một tính từ miệt thị.

Đinh Hồng Phúc dịch

Nguồn: Andrew Edgar, Peter Sedgwick. Cultural Theory: The Key Concepts. Routledge, 2008.