Thuật ngữ tổng quát
-
Giai cấp tư sản / Bourgeoisie
06/03/2026 22:35LÝ THUYẾT VĂN HÓA - CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN | Một thuật ngữ được sử dụng rất nhiều nhưng thường bị hiểu không đúng, dùng để chỉ giai cấp thống trị trong xã hội tư bản chủ nghĩa.
-
Nhận thức luận / Epistemology
06/03/2026 21:32LÝ THUYẾT VĂN HÓA - CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN | Một thuật ngữ triết học dùng để chỉ “lý thuyết về nhận thức”. Nhận thức luận quan tâm đến việc phân tích ý nghĩa của chính thuật ngữ “nhận thức”,
-
Lực lượng sản xuất / Forces of production
04/03/2026 20:21LÝ THUYẾT VĂN HÓA - CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN | Trong chủ nghĩa Marx, lực lượng sản xuất là các năng lực sản xuất có sẵn sẵn có cho một xã hội. Với tư cách ấy, chúng bao gồm công nghệ vật chất
-
Chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử
04/03/2026 15:55LÝ THUYẾT VĂN HÓA - CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN | Chủ nghĩa duy vật lịch sử là lý thuyết về sự biến đổi xã hội do Karl Marx và Friedrich Engels phát triển. Lịch sử được chia thành một loạt các thời đại hay các phương thức sản xuất.
-
Cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng / Base and superstructure
03/03/2026 00:27LÝ THUYẾT VĂN HÓA - CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN | Ẩn dụ (mượn từ kiến trúc) được chủ nghĩa Marx sử dụng để chỉ mối quan hệ giữa kinh tế và các lĩnh vực còn lại của đời sống xã hội. Cũng như kích thước và hình dạng của phần kiến trúc bên trên của một tòa nhà
-
Đối lập nhị phân / Binary opposition
02/03/2026 23:16LÝ THUYẾT VĂN HÓA - CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN | Một khái niệm trong thuyết cấu trúc, bắt nguồn từ ngôn ngữ học Saussure và đồng thời gắn với nhân học văn hoá của Radcliffe-Brown (1977), dùng để giải thích cách ý nghĩa của một thuật ngữ
-
Thuyết tương tác biểu trưng / Symbolic interactionism
19/02/2026 21:58LÝ THUYẾT VĂN HÓA - CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN | Trong xã hội học, thuyết tương tác biểu trưng là một khung lý thuyết tập trung vào các quan hệ giữa những tác nhân con người (và vì thế, nó quan tâm đến các hiện tượng xã hội “vi mô”,
-
Biểu trưng / Symbol
19/02/2026 08:58LÝ THUYẾT VĂN HÓA - CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN | Một từ có nhiều nghĩa. Biểu trưng thấm vào đời sống con người và được dùng trong nhiều loại diễn ngôn chuyên biệt, cũng như trong sinh hoạt hằng ngày.
-
Thuyết cấu trúc / Structuralism
19/02/2026 01:00LÝ THUYẾT VĂN HÓA - CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN | Một cách tiếp cận phương pháp luận đã được vận dụng trong rất nhiều lĩnh vực (chẳng hạn khoa học xã hội, nhân học, phê bình văn học). Về đại thể,
-
(Tính) Chủ thể / Subject/ivity
18/02/2026 20:49LÝ THUYẾT VĂN HÓA - CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN | Một thuật ngữ mà ý nghĩa đương đại của nó có thể lần ngược về triết học của nhà tư tưởng thế kỷ XVII Descartes. Descartes tìm cách bác bỏ các luận cứ của các nhà hoài nghi đương thời, tức những người cho rằng ta không thể biết điều gì một cách chắc chắn.
-
Thông diễn học / Hermeneutics
18/02/2026 14:37LÝ THUYẾT VĂN HÓA - CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN | Lý thuyết về diễn giải và phân tích văn bản. Gốc rễ của thông diễn học nằm trong các thực hành chú giải Kinh Thánh và pháp lý. Tuy nhiên, thông diễn học hiện đại thường được xem là bắt đầu từ công trình của Friedrich Schleiermacher
-
Siêu hình học / Metaphysics
17/02/2026 20:09LÝ THUYẾT VĂN HÓA - CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN | Theo quan điểm truyền thống, siêu hình học được xem là một ngành nghiên cứu về thực tại xét trong tư cách là thực tại vượt khỏi cái vẻ bề ngoài đơn thuần.
-
Phức cảm Oedipus / Oedipus complex
16/02/2026 21:20LÝ THUYẾT VĂN HÓA - CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN | Một thuật ngữ then chốt trong phân tâm học, dùng để xây dựng lý thuyết về quá trình đứa trẻ (xấp xỉ từ ba đến năm tuổi) chuyển từ quan hệ hai-ngôi với người mẹ
-
Thuyết nhân bản / Humanism
16/02/2026 01:31LÝ THUYẾT VĂN HÓA - CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN | Một từ có nhiều nghĩa khác nhau. Thông thường, đó là một quan điểm chủ trương giá trị tối cao của con người: “con người là thước đo của mọi vật”.
-
Giai cấp / Class
15/02/2026 21:46LÝ THUYẾT VĂN HÓA - CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN | Giai cấp trước hết có thể được hiểu như những nhóm được phân chia dựa trên cơ sở kinh tế, mặc dù các yếu tố kinh tế liên quan dùng để xác định ...
-
Công nghiệp văn hóa / Culture industry
13/02/2026 21:28LÝ THUYẾT VĂN HÓA - CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN | Thuật ngữ “công nghiệp văn hóa” được hai nhà lý thuyết thuộc Trường phái Frankfurt là Horkheimer và Adorno đặt ra trong Phép biện chứng của Khai minh (2002),